Wojna w Wietnamie

2009-08-13 22:17:41

Harry Truman (1884-1972)

Udziałowi Stanów Zjednoczonych po II Wojnie Światowej towarzyszyło przekonanie obywateli tego państwa, iż jako jedyni spośród walczących nie dążą do żadnego egoistycznego celu, nie szukają powiększenia swych terytoriów i nikomu nie pragną narzucić swej woli. *

1945 r.
Ufając, że ogromny ogromny wysiłek na rzecz zwycięstwa sił demokratycznych przyniósł rezultat, rząd i obywatele Stanów Zjednoczonych pragnęli jak najszybciej powrócić do swych własnych spraw. Pierwszym więc zadaniem jakie postawił przed sobą rząd Trumana, była demobilizacja 15 milionowej armii. Zawieszono produkcję zbrojeniową i wyprzedano zapasy nagromadzonego sprzętu. Bardzo szybko posunięcia te uznać musiano za przedwczesne. Nadzieja na szczerość i dobrą wolę ZSRR okazała się naiwnością.

1947r.


George Marshall (1880-1959)

Stało się jasna że narodom środkowowschodniej Europy, oddanym pod kuratelę Stalina, nie pozwala się zadecydować o własnym losie w „wolnych wyborach".
Europa została podzielona „żelazną kurtyną", za którą znalazła się także radziecka strefa okupacyjna Niemiec. Wymiana handlowa, współpraca kulturalna, a nawet turystyczna zachodu z krajami „bloku wschodniego" nie była w stanie funkcjonować w skutek całkowitej izolacji narzuconej przez Moskwę. Najbardziej jednak niepokoiły polityków amerykańskich konsekwentne próby radzieckie zmierzające do dalszych agresji z wykorzystaniem dywersyjnej działalności partii komunistycznych . Wymowne też było veto Moskwy wobec projektu Stanów Zjednoczonych złożonego na forum ONZ, w sprawie kontroli doświadczeń z energią atomową. Zadaniem komisji miało być dążenie do likwidacji zapasów bomb atomowych i zaprzestanie ich produkcji.

Dotychczasowa polityka „łagodzenia" lub „niedrażnienia" ZSRR musiała zostać zastąpiona polityką „powstrzymywania". W Waszyngtonie ostatecznie zwyciężyło przekonanie, iż nie wolno dłużej ignorować agresywnej stanowczości Polityki ZSRR. Politycy przyjęli pogląd że tylko polityka stanowczości, zarówno Stanów Zjednoczonych, jak i innych krajów demokratycznych, zmusi Stalina do zaprzestania na dotychczasowych zdobyczach.
By pozyskać państwa europejskie do tej idei i wywołać w tamtejszych społecznościach wolę oporu przeciwko ZSRR, Stany Zjednoczone postanowiły udzielić tym państwom pomocy gospodarczej.
Głównym organizatorem tej akcji był, pełniący wcześniej funkcje szefa sztabu amerykańskich sił zbrojnych, George Marshall. Uzasadniając potrzebę wprowadzenia planu sił zbrojnych stwierdził, iż Stany Zjednoczone powinny wszystko, co jest w ich mocy, by dopomóc światu w powrocie do zdrowia gospodarczego, bez którego nie może być mowy o równowadze politycznej i o pokoju. Mimo iż akcją został objęty także Związek Radziecki i uzależnione od niego państwa europejskie, Moskwa odmówiła przyjęcia pomocy, interpretując ją w propagandzie jako „spisek imperialistów".

1948r.
W życie wszedł plan Marshalla, który wydatnie dopomógł w stabilizacji gospodarczej krajów Europy Zachodniej; nie przełamał jednak ich braku zdecydowania i paraliżu woli. Występujący równocześnie wzrost napięcia międzynarodowego i stałe zagrożenie radzieckim atakiem zmusiły amerykańskich polityków do aktywniejszych przygotowań wojskowych w Europie Zachodniej. W tym właśnie celu zawarty został w Waszyngtonie.

1949r.
obronny układ polityczno-wojskowy, Pakt Północnoatlantycki - NATO, którego głównymi sygnatariuszami były Stany Zjednoczone, Wielka Brytania i Kanada. Podpisując układ Stany Zjednoczone zobowiązały się do czynnego udziału w obronie Europy Zachodniej w wypadku agresji radzieckiej . Kolejny projekt stworzenia wspólnej armii europejskiej spotkał się ze sprzeciwem Francji i nie został zrealizowany. Naczelnym dowódca NATO w Europie został gen. Dwight Eisenhower, pozostający na tym stanowisku do roku 1952

Lipiec 1954


Ngo Dinh Diem


Komunistyczna partia Wietnamu pragnęła rozszerzenia wpływów na cały kraj i zjednoczenie go pod swoim kierownictwem. Zgodnie z układami w Genewie z lipca 1954 podział Wietnamu na dwie części miał mieć charakter tymczasowy. W ciągu dwóch lat w obydwu częściach miały się odbyć wybory w celu utworzenia wspólnego rządu dla zjednoczonego Wietnamu. Do wyborów takich nie doszło. Ich przeprowadzenia odmówił premier Południowego Wietnamu Ngo Dinh Diem, który uważał iż warunki polityczne w Północnym Wietnamie, pozostającym pod rządami komunistów, uniemożliwiają przeprowadzenia wolnych wyborów.

Październik 1955
Ngo Dinh Diem, zgodnie z wolą zdecydowanej większości ustanowił Południowy Wietnam republiką i został jej pierwszym prezydentem. Idea połączenia Wietnamu pod kontrolą komunistyczną w następstwie odpowiednio przeprowadzonych „wyborów" została w ten sposób pogrzebana.


Ho Szi-Min


W końcu lat pięćdziesiątych Ho Szi-Min, przywódca wietnamskich komunistów i prezydent tzw. Demokratycznej Republiki Wietnamu, przystąpił do tworzenia w Wietnamie Południowym komunistycznej partyzantki, wymierzonej przeciwko rządowi Diema.

1957
Szkoleni i instruowani przez centrum w Hanoi stolicy Południowego Wietnamu, członkowie partyzanckich ugrupowań komunistycznych - Wietkongu rozpoczęli zbrojne powstanie w Wietnamie Południowym. Z Hanoi otrzymywali broń, materiały propagandowe a z biegiem czasu także wsparcie jednostek regularnej armii północno-wietnamskiej. Prawdziwe cele dywersji ujawnione zostały dopiero po trzech latach, gdy oficjalnie powołano do życia tzw. Narodowy Front Wyzwolenia Wietnamu Południowego, wysuwający otwarcie hasło zjednoczenia kraju pod rządami komunistycznymi

 


Partyzanckie ugrupowania Wietkongu


Stany Zjednoczone, które udzielały od początku poparcia rządowi Południowego Wietnamu, zdecydowały się w tej sytuacji na efektywną pomoc wojskową. Były do niej zobowiązane przez podpisanie, stworzonego w 1954 paktu polityczno-wojskowego SEATO. Sygnatariusze tego paktu przewidywali podjęcie wspólnych akcji w wypadku działań agresywnych w tym rejonie świata. Z pomocą Wietnamowi pospieszyła też Australia, Korea Południowa, Nowa Zelandia, Syjam i Filipiny. Angażując się militarnie w Wietnamie Stany Zjednoczone pragnęły uratować ten kraj przed próbą wchłonięcia przez komunistyczny reżim w Hanoi. Krok ten był kontynuacja doktryny „powstrzymanie komunizmu" stosowanej przez wszystkie powojenne administracje w USA.


Amerykańskie helikoptery po wylądowaniu w Południowym Wietnamie


1962
W Sajgonie utworzono dowództwo amerykańskich sił zbrojnych. Jednostki armii południowowietnamskiej, na których spoczywać miał główny ciężar obrony kraju przed komunistyczną agresją, były zaopatrzone w amerykański sprzęt wojskowy i uzbrojenie. Z drugiej strony reżim w Hanoi otrzymał ogromne wsparcie, zwłaszcza w broni przeciwlotniczej i innym sprzęcie wojennym, od ZSRR i w nieco mniejszym stopniu od komunistycznych Chin. Chińczycy wysyłali za to do Północnego Wietnamu dziesiątki tysięcy robotników i specjalistów różnych dziedzin, by dać reżimowi w Hanoi możliwość powoływania do wojska większej liczby obywateli północno wietnamskich.

1964


Desant amerykański pod Khe Sanh, 1968


Gdy torpedowe kutry armii Ho Szi-Mina zaatakowały okręty VII Floty USA stojące na redzie w Zatoce Tonkińskiej, amerykanie zdecydowali się na zbombardowanie celów wojskowych na terytorium Północnego Wietnamu oraz włączenie do walk przeciw siłą Wietkongu w Południowym Wietnamie swoich jednostek bojowych. Wojna w Wietnamie wkroczyła w ten sposób na nową fazę; bezpośredni udział Stanów Zjednoczonych w walkach po stronie Sajgonu. Ataki amerykańskiego lotnictwa stworzyły poważne zagrożenie dla komunistycznych rządów w Hanoi. ZSRR i Chini zwiększyły wówczas pomoc wojskową dla Ho Szi-Mina. Do wojny zostały też włączone, sąsiadujące z Wietnamskim od zachodu - Laos i Kambodża, gdzie komuniści stworzyli swe bazy wojskowe dla wspierania Wietkongu i samodzielnych działań militarnych przeciwko Wietnamowi Południowemu.


1968
Licząc się ze zwycięstwem, w pierwszym dniu wietnamskiego Nowego Roku grupy Wietkongu i oddziały armii północno wietnamskiej podjęły szeroko zakrojoną ofensywę przeciwko Wietnamowi Południwemu. Zaatakowane zostały prawie wszystkie większe miasta, w tym także Sajgon. Przejściowe powodzenie osiągnęli jednak tylko w Hue dawnej stolicy i siedzibie Wietnamskich cesarzy. Dokładnie 25 dni komunistycznej władzy na Hue - zanim to miasto nie zostało ponownie odbite przez wojska amerykańskie i południowowietnamskie dało mieszkańcom przedsmak tego co czeka ich po zwycięstwie Ho Szi-Mina. Tysiące brutalnie pomordowanych cywilów, w tym kobiet i dzieci było komunistyczną zemsta za to że żyli w południowowietnamskim mieście. Tylko w pierwszych dniach mordy miały bardziej zorganizowany charakter, a ofiary wyszukiwano według wcześniej sporządzonych list, zawierających wietnamczyków zatrudnionych w administracji państwowej.

1970
Połączone siły południowowietnamskie i amerykańskie wkroczyły do Kambodży i zniszczyły większość komunistycznych baz w tym kraju. Równocześnie unieszkodliwiono w znacznym procencie siły Wietkongu. Komunistyczna partyzantka w południowym Wietnamie przestała dezorganizować w widoczny sposób życie wewnętrzne kraju.

1972
Walczące niemal bez wsparcia amerykańskiego jednostki armii południowowietnamskiej zdołały zmusić do ustąpienia poważne siły wietkongu w operacji Quang tri.
W coraz większym stopniu zaczynała przynosić efekty propaganda komunistyczna umiejętnie podburzająca światową opinię przeciw amerykańskiemu udziału w wojnie. Już w końcu lat sześćdziesiątych w coraz szerszych kręgach społeczeństwa amerykańskiego narastał w skutek tej propagandy protest przeciwko polityce Białego Domu w Wietnamie. Podniosły się głosy o „brudnej wojnie" i represyjnym charakterze popieranego przez USA rządu w Sajgonie.. Nie bez znaczenia były też rosnące straty sięgające już kilkudziesięciu tysięcy żołnierzy. Nowy prezydent Richard Nixon zdecydował sie na nowy kurs polityki USA w Wietnamie. Miał on polegać na „Wietnamizacji Wojny" czyli rezygnacji z bezpośredniego udziału amerykańskich wojsk w walkach, przy utrzymaniu pomocy materialnej dal armii południowowietnamskiej,

1973


Dziecko z obozu dla uchodźców


Podpisano „Porozumienie o zakończeniu wojny i ustanowieniu pokoju w Wietnamie" co miało w odniesieniu do stanów zjednoczonych charakter kapitulacji. amerykanie zgodzili się na wycofanie z Wietnamu, pozwalając jednocześnie rządowi Hanoi na pozostawienie jednostek armii południowowietnamskiej na terytorium Wietnamu Południowego, Jedynym ustępstwem strony przeciwnej była zgoda na utrzymanie amerykańskiej pomocy gospodarczej dla Wietnamu Południowego i na ograniczenie dostawy sprzętu wojskowego.

Reżim w Hanoi nie miał ignorował porozumienie paryskie i kontynuował działania wojenne pod pretekstem ochrony przeciwników politycznych rządu w Sajgonie. Wszczęto olbrzymia kampanię propagandową o rzekomych represjach jakim są oni poddawani. Armia południowowietnamska pozbawiona pomocy Stanów Zjednoczonych ponosiła kolejne klęski.

 

1975
Centralna Wyżyna Wietnamska została zdobyta przez wojska południowego Wietnamu. Krwawe walki i opór skończyły się klęską. Wkrótce potem została zajęta stolica - Sajgon. Cały Wietnam znalazł sie w rękach komunistów, tysiące osób zginęło w masowych egzekucjach, kraj pokrył się siecią więzień, ponad milion ludzi deportowano w odległe jałowe tereny.

 


Statua trzech żołnierzy w parku National Mall w Waszyngtonie

Pierwsza przegrana wojna w historii Stanów Zjednoczonych...


Pacyfa - symbol pokoju oraz znak rozpoznawalny hipisów

Ofiarę życia 55 tys młodych amerykanów, ponad 300 tys żołnierzy południowowietnamskich, a także tysięcy Koreańczyków i przedstawicieli innych narodowości którzy pospieszyli z pomocą narodowi Wietnamskiemu, nie zapobiegła zwycięstwu totalitarnego agresora.
Stany Zjednoczone straciły wiarę w siebie, zaufanie do sił zbrojnych i instytucji rządowych ogromnie spadło. W latach sześćdziesiątych pojawił się ruch hipisowski, który szybko rozprzestrzenił się na cały kraj, a później nawet do Europy i Australii. Hipisi odrzucali konsumpcyjny model życia, byli pacyfistami, co powodowało liczne wystąpienia przeciwko wojnie w Wietnamie. Po dziś dzień ten ruch ma na świecie wielu zwolenników. Wprawdzie prawdziwych hippisów jest już niewielu, jednak nadal wśród nas żyją ci, którym bliskie są idee dzieci-kwiatów.
Powstały konflikty między bogatymi i biednymi warstwami społeczeństwa, jako że poborowi pochodzili w większości z tych ostatnich. Studenci, a więc dzieci bogatszej części społeczeństwa, nie podlegali poborowi do wojska, zostało zabitych 4 demonstrujących studentów z uniwersytetu w Ohio. Liczba żołnierzy w szpitalach z powodu przedawkowania narkotyków zaczęła przewyższać liczbę rannych, 30% żołnierzy powracających z Wietnamu cierpiało na zespół stresu pourazowego.

30 kwietnia 2008 roku miną 33 lata od dnia, w którym z dachu amerykańskiej ambasady w Sajgonie odleciał ostatni amerykański helikopter. Budynek już płonął - podpalony przez szabrowników rabujących, co się da z niższych pięter - a północnowietnamskie czołgi forsowały bramę pałacu prezydenckiego kilka przecznic dalej. Żadne wydarzenie drugiej połowy XX wieku nie wywarło tak silnego wpływu na kulturę masową jak wojna w Wietnamie.


fragment kultowego Czasu Apokalipsy Francisa Forda Coppoli - jeden z wielu filmów ukazujących piekło wojny w Wietnamie

* Polska i świat w XX wieku - Witold Pronobis

opracowanie na podstawie Wikipedii Hellboy

Partnerzy

Shooters.pl

Americas Army

Ankieta

Czy podoba Ci się AA: Proving Grounds ?

  • Super zamierzam grać ile wlezie

    0%

  • Gra nie jest idealna ale zamierzam dać jej szansę

    0%

  • Nie podoba mi się wcale i nie zamierzam grać w AA4

    0%